Nestrpljivom iščekivanju je konačno došao kraj. Evropsko prvenstvo u fudbalu 2024. godine počinje večeras nešto prije 21h, kada je zakazana svečana ceremonija otvaranja, uoči utakmice između Njemačke i Škotske. Najbolje ekipe na starom kontinentu okupljaju se po 17 put i međusobom će se u narednih mjesec dana boriti za titulu šampiona.
Reprezentacija Italije pokušaće da odbrani titulu, Engleska kao jedna od najjačih selekcija makar na papiru, nada se da će konačno osvojiti trofej, Francuzi su takođe među prvim favoritima, a Njemačka svoju šansu čeka iz zasjede, trudeći se da valorizuje prednost domaćeg terena. Čak 10 njemačkih gradova ugostiće 24 reprezentacije koje su izborile plasma na Evropsko prvenstvo, što je prilično impozantna brojka u odnosu na prvi šampionat.
Prva smotra održana je 1960. godine pod nazivom Kup evropskih nacija, a interesantno je da su Evropljani poslednji organizovali reprezentativno takmičenje. Mada je generalni sekretar fudbalskog saveza Francuske Anri Deloni ideju prezentovao još 1927. godine, na realizaciju se čekalo više od 30 godina, kada je inicijativu obnovio njegov sin Pjer. Kvalifikacije za premijerno Evropsko prvenstvo odigralo je 17 selekcija, a po tadašnjim propozicijama 4 su se našle na završnom turniru.
Reprezentacija SSSR-a osvojila je prvo Evropsko prvenstvo savladavši u finalu SFRJ rezultatom 2:1. Kvalifikacije i format takmičenja su se mjenjali tokom godina. Do 1976. godine na finlnom turniru učestvovale su samo četiri reprezentacije, od 1980. godine broj učesnika povećan je na 8, da bi 1996. godine spisak kvalifikanata bio proširen na 16 reprezentacija. Danas prepoznatljiv sistem takmičenja primjenjuje se od 2016. godine.
Dok odbrojavamo poslednje sate do zvaničnog početka takmičenja, pristupićemo istorijskoj bilježnici i sjetiti se reprezentacija, igrača i trenera koji su obilježili period za nama, njihovih dostignuća i postavljenih rekorda. Evropsko prvenstu pružiće priliku nekim od njih, da dodatno poprave minula ostvaranje i obezbjede sebi status fudbalskih besmrtnika.
PROČITAJTE JOŠ: NBA finale: Samo pet ekipa u istoriji uspjelo da nadoknadi deficit od 2:0!
Reprezentacije koje su obilježile takmičenje
Selekcije Njemačke i Španije do sada su po tri puta osvojile Evropsko prvenstvo, što ih čini najboljim timovima na starom kontinentu. Italija i Francuska isti podvig uspjeli su da ostvare u dva navrata, dok je 7 različitih reprezentacija šampionat osvajalo samo jednom. Njemačka je neprikosnovena i po broju učešća na završnim turnirima igrala ih je čak 14, dok su Španci i Rusi učestvovali na 12.
Na završni turnir do danas je uspjelo da se kvalifikuje 36 različitih reprezentacija, a domaćin je najviše puta bila Italija u tri navrata. Naša reprezentacija nalazi se u grupi od 19 preostalih nacionalnih timova, koji nikada nisu ovjerili kartu za završno takmičenje. Luksemburg se može smatrati najneuspješnijim državnim timom jer im ni 16 kvalifikacionih ciklusa nije bilo dovoljno da ovjere plasman na Evropsko prvenstvo.
Neprikosnoveni strijelci
Kristijano Ronaldo je najdominantniji fudbaler kada je u pitanju Evropsko prvenstvo. Portugalac je najbolji strijelac takmičenja sa 14 postignutih golova na završnoj smotri, a drži prvo mjesto i po broju postignutih golova u kvalifikacijama, tokom kojih je uknjižio 41 pogodak. Mišel Platini postigao je 9 golova u Francuskoj 1984. godine što je najviše pogodaka na jednom turniru.
Romelo Lukaku strijelac je 14 golova u kvalifikacijama za Evropsko prvenstvo 2024, što je najbolji učinak u jednom kvalifikacionom ciklusu. Ruski napadač Dmitri Kiričenko strijelac je najbržeg gola, a za ovaj podvig bilo mu je neophodno svega 67 sekundi u duelu sa Grčkom. Rekord namjenjen najmlađem strijelcu, drži Švajcarac Johan Vonlaten koji je mrežu Francuza 2004. godine pogodio sa 18 godina i 141. danom.
Dominantni fudbaleri i selektori
Evropsko prvenstvo osvajalo je 16 različitih selektora i niko od njih, ovaj podvig nije uspio da ponovi. Helmun Šen i Vinsent del Boske izdvajaju se iz ove grupe jer su pored titule na starom kontinetu, osvojili i Svjetsko prvenstvo. Rekord među selektorima drže njemački stručnjaci jer su osvojili 4 šampionata, a posebno je zanimljivo da je Oto Rehagel jedini trener koji je uspjeh ostvario kao stranac predvodeći reprezentaciju Grčke.
Kristijano Ronaldo nastupao je na pet različitih turnira, a završnica u Njemačkoj biće mu šesti. Portugalac je prvi na listi po broju odigranih utakmica, upisao ih je 25, a rekorder je i sa 12 ostvarenih pobjeda i 16 nastupa u kojima je kao kapiten predvodio svoj nacionalni tim. Kasper Kozlovski najmlađi je igrač u istoriji prvenstva, na meču protiv Španije imao je 17 godina i 246 dana, dok je najstariji učesnik mađarski golman Gabor Kiralji koji je imao 86 dana preko 40 godina, na utakmici protiv Belgije.
Registrujte se uz promo kod SPORT, preuzmite bonus i kladite se na najbolju sportsku ponudu klikom OVDJE.
