Bombardovanje, (ne)zaboravljeni kup i "ruki" Kole pred mikrofonom

Bombardovanje SR Jugoslavije trebalo je, prema kasnijim informacijama koje su procurele u javnost, da traje dvije nedjelje. Kako je otpor jugoslovenske vojske bio mnogo jači, a moral rastao uprkos stravičnom razaranju, tako je i bombardovanje trajalo dva i po mjeseca!

Poslednjeg proljeća u 20. vijeku svijet se spremao za raznorazna čuda. Neki su očekivali dolazak vanzemaljaca, drugi pak, kao argentinski golman Karlos Roa, Armagedon (ovu priču možete čuti OVDJE), a treći i novi dolazak Isusa Hrista. Kao narod smo (uvijek) bili specifični u svemu, pa nam je tako “Milosrdni anđeo” priredio svojevrsnu apokalipsu. Međutim i u takvom paklu lopta se kotrljala. Donekle.

• Jugoslovenski sport pod bombama

Četvrt vijeka kasnije i dalje je najupečatljiviji trenutak odigravanje završnog turnira Kupa SRJ za košarkaše u beogradskom “Pioniru”, današnjoj hali Aleksandar Nikolić. Taman kada je prvenstvo prekinuto (17. aprila) uslijedio je završni turnir. Partizan je lako osvojio trofej pobjedivši FMP sa 80:62.

Ovaj turnir nije bio prenošen ni na jednoj televiziji (bilo je svega 6 kanala sa nacionalnom frekvencijom, a kablovska nije postojala), tako da je utakmice vidio i zapamtio samo onaj navijač koji je došao u “Pionir”. Istorijski momenat se tada odigrao i pred mikrofonom, jer se za istim našao Nenad Kostić, najprepoznatljiviji košarkaški komentator godinama unazad.

Čovjek koji je prenosio trojku Kecmana, sve moguće ABA ligaške drame, čovjek koji je držao trofej NBA šampiona pored Nikole Jokića, tada kao “ruki”, početnik ispred jedine sportske televizije u tom momentu, SOS kanala.

“Na SOS kanalu sam počeo da radim na predlog svog oca, koji je video krol na kome je pisalo da, u tom trenutku jedina sportska televizija traži novinare saradnike. Te 1997. godine tek što sam završio srednju školu i upisao fakultet, a znajući za moju ljubav prema sportu generalno, a naročito prema košarci koju sam i trenirao duži niz godina, otac je predložio da se okušam u sportskom novinarstvu”

“Na inicijalnom testiranju pojavio se veliki broj kandidata. Zadatak je bio da se predstavimo i pročitamo odlomak iz novina “u kameru” i to je bio prvi filter. Od mog angažmana na SOS kanalu vjerovatno ne bi bilo ništa da na to inicijalno testiranje nisam ponio sportske rezultate i statistike koje sam pisao i sakupljao. Pošto sam tu fasciklu zaboravio, buduće kolege Aleksandar Kovandžić i Miloš Topalović su me vratile sa lifta, a kada su vidjele šta se u njoj nalazi, nisu više imale dilemu da li da me pozovu u naredni krug testiranja. Kasnije sam poslije nekoliko mjeseci obuke i probnog rada postao honorarni saradnik i dio redakcije SOS kanala”

I taman kada je krenula novinarska karijera izbilo je bombardovanje, koje je Kole, kao i većina dobro obavještenih novinara, očekivala prateći izvještaje stranih televizijskih kuća.

“Početak bombardovanja 24.marta 1999. godine je za sve predstavljao veliki šok. Iako smo preko satelitskog servisa koji se nalazio u samoj redakciji vidjeli kako strane televizije izveštavaju o situaciji u SR Jugoslaviji, i potencijalnom početku vojne operacije, svi smo se nadali da do najgoreg scenarija ipak neće doći. Pošto su prve bombe i projektili pali na teritoriju naše zemlje, bukvalno su svi morali da se prilagođavaju novonastaloj situaciji, odnosno ratnom stanju koje je bilo proglašeno”

“SOS kanal, kao sportska televizija, čekao je reakciju sportskih saveza i institucija u Jugoslaviji, a ona je bila momentalni prekid svih sportskih takmičenja. SOS je nastavio da izveštava o sportskim televizijama. Prenosio je vijesti o učinku naših sportista u inostranstvu, brojne od njih kontaktirao telefonom, snimao izjave i prenosio njihove poruke koje su apelovale na prekid bombardovanja”

“Dešavalo se da se kao ekipa nađemo na radnom zadatku kada se začuje sirena za vazdušnu opasnost. Kako je NATO akcija odmicala, tako su organizovane i povremene akcije sportista, pa su tako košarkaši Partizana i Crvene zvezde odigrali derbi na terenima na Kalemegdanu. Košarkaški savez Jugoslavije donio je odluku o prekidu prvenstva, ali je kasnije odlučeno da se finalni turnir nacionalnog kupa ipak održi. Vjerujem da je pomoglo što su sva 4 učesnika završnog turnira bila iz Beograda, pa je finalni turnir odigran u Pioniru”

“Termini utakmica bili su rani popodnevni, jer je u tim, još uvijek prvim danima bombardovanja, do udara uglavnom dolazilo u večernjim i noćnim časovima. Čitava situacija je bila izuzetno čudna i mijenjala se iz dana u dan. Pa tako i na našoj televiziji. Dosta kolega dobilo je pozive za mobilizaciju, i stavilo se na raspolaganje vojsci u odbrani zemlje. U jednom momentu, evakuisali smo redakciju, ljudstvo i dio opreme iz zgrade poslovnog centra Ušće, jer su postojale indicije da bi i taj objekat mogao biti meta”

Odluka o dislokaciji ispostavila se kao dobra, jer je ulaskom u maj mjesec 1999. godine NATO alijansa nemilosrdno počela da gađa i civilne objekte.

“Upravo se to i desilo, i to baš u noći između polufinala i finala tog “ratnog” turnira kupa Jugoslavije. Tako je izvještaj sa polufinalnih utakmica odigranih 20.4.1999. emitovan u programu SOS kanala, a pošto je noć pred finale uništen predajnik i režija, program više nije mogao da se emituje, pa sam materijal sa finalne utakmice snimio, i izmontirao za “arhivu” uz želju da se emituje kada se ponovo steknu uslovi za nastavak rada naše televizije. SOS kanal je nastavio da emituje program po završetku bombardovanja, a mi koji smo i dalje radili smo taj period iskoristili za sređivanje arhive, snimanje pojedinih događaja, kojih je kako je akcija odmicala i bivalo sve manje“

“Tako da, definitivno mogu da kažem da je taj period najčudniji i najstresniji u mojoj karijeri, i da smo svi sa olakšanjem dočekali kraj dejstava i povratak na “redovne” poslove i emitovanje programa, a kao veliko zadovoljstvo došli su i nastupi naših nacionalnih timova neposredno po završetku bombardovanja, kada su rukometaši osvojili bronzu na Svjetskom prvenstvu, a košarkaši i odbojkaši medalje istog sjaja na prvenstvima Evrope”

Bilo je čudno gledati, razmišljati, o cijeloj situaciji, a pravo pitanje je kako je bilo košarkašima? Da li je iko od njih razmišljao na parketu o odbrani koša ili o tome da se sačuva goli život?

“Sportisti, naročito oni koji su igrali u domaćim klubovima, su tih dana u pravom smislu te riječi delili sudbinu naroda. Naravno da sport nikome nije bio u prvom planu u danima kada su ljudi gubili živote, a zemlja bila razarana, ali su sportisti osjećali potrebu i željeli da daju svoj doprinos u toj situaciji. Pomenuo sam derbi koji su košarkaši Crvene zvezde i Partizana odigrali na Kalemegdanu. Želja je bila da se pošalje poruka za što brži završetak vojnih dejstava, ali i barem za kratko, skrenu misli naroda sa sumorne svakodnevice. Tako je i finalni turnir kupa za košarkaše u Pioniru trebalo da pošalje svijetu snažnu poruku prkosa i ponosa, da se u zemlji svjetskih i evropskih šampiona košarka voli i igra i pod bombama. Na taj način razmišljala je i većina igrača koja je uzela učešće na tom turniru. Svakako da su kao veliki takmičari i šampioni, kada je turnir jednom krenuo, želeli pobjedu i osvajanje trofeja, ali čim bi se utakmice završile, izjave i poruke su išle u smjeru podrške narodu i željama za što skoriji završetak ratnog stanja. Kup je osvojio Partizan, ali onog prepoznatljivog slavlja ni na parketu ni na tribinama nije bilo. Ono je sačekalo neka ljepša vremena”, time je Kole “zakucao” naš razgovor na ovu.

Kole dobar dio svog privatnog života drži po strani. Skroman, fokusiran na sadašnjoj, ali sa brojnim temama i pričama koje čekaju da budu otvorene. Kao što je osnivanje KK Press, ljubav prema odbojkaškim prenosima te je jedan od rijetkih košarkaških komentatora koji se radovao što će ove godine septembra mjeseca prenositi i Svjetsko prvenstvo za odbojkaše.

Kao što je nemoguće odvojiti Mika Džegera i Kita Ričardsa, tako je nemoguće odvojiti Edina i Koleta. To nam ostavlja još prostora za novu priču u budućnosti. Do tada, pratimo kraj NBA, ABA, Evrolige i svakog mogućeg košarkaškog takmičenja na planeti.

Registrujte se uz promo kod SPORT, preuzmite bonus i kladite se na najbolju sportsku ponudu klikom OVDJE.