Parma 1913 – fudbalska priča koju je nemoguće zaboraviti

Već neko vrijeme, šapa kapitalizma je progutala fudbalsku igru i postavila neka svoja pravila. To istovremeno znači da je sve manje fudbalske romantike, da se sve više igra za svjedoke, a sve manje za publiku. Možda baš zbog svega toga, jedna fotografija iz prošlosti, kad god postane viralna, ledi krv u žilama. Fudbalski klub Parma sa kraja prošlog vijeka, školjka puna bisera, topla fudbalska storija o jednom velikom klubu koji je doživio egzistencijalni dekrešendo.

Parma je inače osnovana 1913. u čast stogodišnjice rođenja čuvenog italijanskog kompozitora Đuzepe Verdija. To isprva nije bio klub sa velikom i slavnom istorijom, koji je svoje inicijale ostavljao na domaćim ili internacionalnim trofejima. Prava takmičarska priča je počela tek u poslednjoj deceniji dvadesetog vijeka, kada je ovaj fudbalski klub posao krupan zalogaj za sve italijanske, ali i mnoge evropske gigante.

Prvi veliki internacionalni trofej dolazi u sezoni 1993/94, kada osvajaju Kup pobjednika kupova i Super kup Evrope, gdje pobjeduju super moćne ”Rosonere” iz Milana, rezultatom 2:1. Godinu kasnije, još jedan internacionalni torfej stiže u vitrine Parme. Osvojen je Kup Uefa, a u finalu je račun platio još jedan Italijanski gigant, Juventus i ponovo je rezultat bio 2:1.

Ovakvi rezultati i ovakva ekipa u kojoj je carovao as iz Kolumbije Faustino Asprilja, su omogućili klubu da u svoje redove dovede mnoge velikane, ali i neke mlade, perspektivne klince, za koje se sa pravom vjerovalo da predstavljaju budućnost svjetskog fudbala. Ta nada se ostvarila u punom svom sjaju, jer ono što je Parma imala u svojim redovima u jednom trenutku, se kasnije moglo zaletjeti na odabrani tim svijeta.

Upravo u godinama prvih evropskih trofeja, redove popularnih Mljekadžija pojačavaju Đanfranko Zola, Ernan Krespo i Dino Bađo, što ekipu čini izuzetno konkuretnom u domaćem takmičenju, gdje se iz godine u godinu, plasman na kraju sezone popravljao. Ostaće zabilježena u istoriji sezona 1996/97, kada su u domaćem šampionatu zauzeli drugo mjesto, sa klupe predvođeni tada mladim i perspektivnim stručnjakom Karlom Anćelotijem. Čini se da je u tim godinama bilo lakše osvojiti Ligu šampiona nego trofej namijenjen prvaku Italije.

Još jedan istorijski momenat se dogodio u sezoni 1998/99, kada je ponovo osvojen Kup UEFA. Ovoga puta, žrtva u finalu je bio Marsej, koji je ubjedljivo poražen, rezultatom 3:0. Upravo u tim sezonama su nastale fotografije super moćnog tima, za koji se nije ni slutilo koliko moćne pojedince okuplja na jednom mjestu. Da je kojim slučajem Parma imala moć da zadrži sve te ljude na jednom mjestu, vjerovatno bi istorija fudbala išla nekim drugim tokom.

Lilijan Tiram, Điđi Bufon, Huan Sebastijan Veron, Enriko Kijeza, Fabio Kanavaro, Ernan Krespo, stoje jedan do drugog ni ne sluteći koje će visine na klupskom i reprezentativnom nivou dostići u budućnosti. Kasnije su u Parmi prve velike korake napravili Marko di Vajo, Adrijan Mutu, ali i veliki imperator Adrijano. Pored svih pomenutih imena, svoj doprinos zlatnim godinama Parme su dali i Kristijan Panući, Marko Delvekijo, Stefano Fjore, Hidetoši Nakata, Fernando Kouto, Klaudio Tafarel, veliki Hristo Stoičkov, a tu su bili i argentinski majstori poput Arijela Ortege ili Nestora Sensinija.

Parma je pripadala u tom momentu klubovima ”iz drugog reda”, koji nijesu bili sam krem, ali koji su izbacili više vrhunskih igrača, nego li mnogi velikani. Da ne bude zabune, nijesu to sve produkti njihovog omladinskog pogona, već prije mudre odluke u kupovinama i dobra predviđanja o tome čiji se potencijali mogu valorizovati do kraja.

Parma je nakon svog zlatnog perioda upala u krizni. Generalni sponzor Parmalat se povukao i klub je 2015. objavio bankrot. To je značilo da klub sa velikim rezultatima u bliskoj prošlosti mora živjeti život niželigaša. Uspjeli su da ponovo dođu do Serie A, ali ne i da se dugo zadrže u njoj. Sada je aktuelan drugoligaški život, sa samo jednom karikom koja veže bogatu i moćnu prošlost i oskudnu sadašnjost. Ta karika je čuvar Parminog duha, div među stativama, Đanluiđi Bufon.